Sự thông minh của loài kiến

“Hiểu hơn về kiến và học kiến – Bài dịch từ Reading Ielts”
Khi chúng ta nghĩ về sự thông minh của những thành viên trong vương quốc động vật, nhiều người sẽ xuất hiện ngay lập tức suy nghĩ về khỉ hình người và loài khỉ. Nhưng thực tế xã hội tồn tại một số loài của vương quốc côn trùng thích đáng để nhắc tới hơn là một sự gợi ý về sự thông minh. Theo họ, thế giới của loài kiến đã được xem xét nghiên cứu một cách kỹ lưỡng sau đó, và với ý tưởng rằng loài kiến đã chỉ ra ánh sáng của sự nhận thức đã chắc chắn không bị loại bỏ bởi những ai liên quan đến những cuộc điều tra này.
Các loài kiến chứa đựng thức ăn, chống lại những kẻ tấn công và sử dụng dấu hiệu mang tính hóa học để liên hệ những con khác trong trường hợp bị tấn công. Sự giao tiếp mang tính hóa học này có thể so với những cách sử dụng của con người về những kênh thị giác, thính giác (giống như những khẩu ngữ về mặt tôn giáo, những hình ảnh về mặt quảng cáo, những khẩu ngữ về mặt chính trị và nhạc chiến) để có thể khêu gợi và phổ biến tâm trạng và thái độ. Nhà sinh học Thomas đã từng viết rằng, kiến quá giống người để cho thấy là một sự xấu hổ. Chúng nuôi những con nấm như là vật nuôi, chúng tung ra quân đội để chiến tranh, chúng sử dụng những vẩy hóa học để cảnh báo và làm cho kẻ thù rối trí, chúng bắt giữ nô lệ và tham gia vào quá trình bóc lột sức lao động trẻ em. Chúng trao đổi thông tin một cách liên tục, không ngừng nghỉ. Chúng làm tất cả mọi thứ ngoại trừ việc chúng không xem tivi.
Tuy nhiên, ở loài kiến thì không có sự trao đổi văn hóa, mọi thứ phải mã hóa trong hệ thống gen, trong khi ở con người, điều đối ngược lại là đúng. Chỉ có những bản năng gốc là được mang lại trong gen của một đứa trẻ mới sinh ra còn những kỹ năng khác thì được học từ những người khác trong cộng đồng khi đứa trẻ đó lớn lên, dường như rằng, sự tiếp diễn văn hóa này mang lại cho chúng ta một lợi thế lớn so với chú kiến. Chúng chưa bao giờ làm chủ lửa và chúng cũng không bao giờ tiến bộ. Những con giống trong trang trại của chúng và những nghệ thuật bầy đàn của con amit tinh vi đến mức có thể so sánh với những kỹ năng nông trang của con người từ 5000 năm trước đây nhưng chúng đã hoàn toàn bị vượt xa bởi nông nghiệp của loài người hiện đại.
Có phải thế không? Cái phương pháp nông trang của Kiến thực ra ít nhất là mang tính vững bền. Chúng không bao giờ phá hủy môi trường và sử dụng một lượng năng lượng lớn. Hơn nữa, bằng chứng gần đây cũng cho thấy rằng cái cách nông trang vụ mùa của Kiến nó phức tạp hơn rất nhiều mang tính thích nghi hơn là chúng ta từng nghĩ.
Những chú kiến này là những chú nông dân của 50 triệu năm trước khi mà con người có thể. Những chú kiến này không thể tiêu hóa được cenlulo ở lá, nhưng một số con nấm có thể do vậy chúng đã nuôi những con nấm trong tổ của mình và mang lại cho chúng lá để ăn và sau đó thì chúng ta thấy kiến sử dụng chúng như một nguồn thức ăn. Những con kiến nông dân này đã triết xuất ra những chất kháng sinh kiểm soát những con nấm đóng chức năng là cỏ dại?) sau đấy thì chúng sẽ lan truyền những chất thải để làm vụ mùa mầu mỡ.
Người ta đã từng nghĩ rằng, những con nấm mà con kiến nuôi là một loại vi chất phổ biến dường như không thay đổi một cách thiết yếu cơ bản từ quá khứ xa xôi . Không phải vậy, Ulrich Mueller ở Maryland và đồng nghiệp của ông đã phân loại một cách gen học 862 loài khác nhau những con nấm lấy từ tổ kiến. Nó cực kỳ đa dạng, như rằng những chú kiến đang thuần hóa nấm. Thậm chí một cách ấn tượng hơn, sự phân tích ADN của những con nấm cho thấy kiến có thể thay đổi con nấm bằng việc thường xuyên trao đổi và chia sẻ giống loài với những thuộc địa kiến hàng xóm.
Trong khi loài người tiền sử không hề có sự tiếp cận với lối sống mang tính thành thị – căn nhà có sự thông mình mà người ta thường gọi – bằng chứng này cho thấy rằng những con kiến này đã sống ở khu vực đô thị xấp xỉ 100 triệu năm, nó đã phát triển và duy trì những thành phố dưới lòng đất của những khoang mang tính chuyên biệt và những đường hầm.
Khi chúng ta khảo sát thành phố Mehico, Tokyo, Los Angeless….chúng ta thực sự ngạc nhiên cái mà được hoàn thiện bởi con người, nhưng Hoelldobler và Wilson – tác phẩm tuyệt vời cho những người yêu kiến đã miêu tả một siêu lục địa của loài kiến trên đảo Hokkaido, cái thành phố này được miêu tả gồm 360 triệu công nhân, 1 triệu Quen sống trong cái tổ lớn gồm 4500 tổ liên kết trên một lãnh thổ 2,7 km2.
Như những mức độ mang tính vững bền, phức tạp, thành lũy của công nghệ đã vượt xa bất cứ thứ gì đã đạt được của tổ tiên của chúng ta xa xưa. Chúng ta đã ca ngợi những tuyệt tác như là những tranh ở trong hang ở phía Nam của nước Pháp và bất cứ nơi nào, bắt nguồn hơn 25.000 năm trước đây. Những xã hội kiến đã tồn tại như kiểu vậy giống như bây giờ hơn 70 triệu năm trước. Trong khi loài người tiền sử trông rất thô sơ về công nghệ, thì đây có phải là loài thông minh không nhỉ? Mặc dù đấy là một loại mang tính khác.
Nghiên cứu thực hiện tại những trường đại học Oxford, Sussex và Zurich đã cho thấy rằng khi những con kiến đảo ngũ quay trở lại từ chuyến đi tìm kiếm thức ăn chúng phải đi qua những dấu hiệu mang tính liên kết và những khoảng cách mà chúng thường xuyên cập nhật trong đầu của chúng. Chúng sẽ kết nối bằng chứng của những dấu hiệu thị giác với một thư viện tinh thần của hướng địa phương tất cả trong một cái khung và được tra cứu và cập nhật. Do vậy, chúng ta có thể thấy kiến cũng có thể học.
Trong một chương trình 12 năm nghiên cứu về Kiến, Ryabko và Reznikova đã tìm ra bằng chứng rằng kiến có thể trao đổi những thông điệp phức tạp. Những hướng đạo sinh mà để định vị thức ăn trong một mê cung sẽ quay trở lại để huy động đội tìm kiếm. Chúng tham gia vào những buổi tập mang tính liên hệ, kết thúc mỗi buổi đó hướng chỉ đường bị loại bỏ để quan sát lại đội của kiến có thể làm được gì. Thông thường thì những đội tìm kiếm thức ăn này sẽ tiến tới chính xác vị trí trong mê cung nơi mà thức ăn được đặt từ đó những sự cẩn trọng phức tạp được đưa ra để ngăn trở đội tìm kiếm thức ăn sử dụng manh mối, dấu hiệu mùi vị. Cuộc thảo luận giờ đây tập trung vào (center on) liệu rằng hành trình thông qua mê cung này được giao tiếp theo trật tự từ trái sang phải hay là nó theo hướng thông điệp theo kiểu la bàn (compa) và khoảng cách.
Trong một chu trình của nghiên cứu mang tính cẩn thận này, Rezikova đã quá gắn bó với phòng thí nghiệm về kiến đến nỗi mà cô có cảm giác rằng cô biết những chú kiến này như là những cá nhân, thậm chí không hề có những vết sơn để định vị chúng. Không có gì ngạc nhiên khi Edward Wilson trong bài essay khi nói về đồng đội kiến đề nghị những người đọc làm gì với những chú kiến trong bếp: “hãy chú ý đến nơi mà bạn dẫm chân và cẩn thận với những sinh linh bé nhỏ.”

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s